top of page

Peyami Safa’nın “Hamlet Tartışması”

 

William Shakespeare, İngiliz ve Dünya edebiyatının en seçkin trajedi yazarı olarak kabul edilir. Shakespeare’in büyük trajedi serisinin başlangıcı olarak “Hamlet” oyunu ön plana çıkar. Bu oyunun Türkiye’ye ilk girişi ise büyük tartışmalara sebep oldu. Tiyatro eleştirileri yapan Celalettin Ezine ile başlayan tartışmalar, Peyami Safa’nın dâhil olmasıyla daha da alevlendi.

7-peyamisafa-muhsin

1941 yılında Muhsin Ertuğrul’un çevirisini yaptığı “Hamlet” oyunu İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda oynanmaya başlandı. 15 gün boyunca sahnelenen “Hamlet” oyununa ilk eleştiri tiyatro yazarı ve tiyatro eleştirileri yapan Celalettin Ezine’den geldi. Tartışmalar bu eleştiriden sonra ortaya çıktı ve hızla gelişti. Basında konuyla ilgili birçok eleştiri yayınlandı.

“Şehir Tiyatrosu, Hamlet yazarını öldürmüştür”

muhsin-ertugrul

Muhsin Ertuğrul


1 Ekim 1941 tarihinde “Hamlet” oyunu ilk kez oynanmaya başlandı. Bu tiyatroyu izleyen Ezine, Hamlet’i oynayan kişiyi ve oyunun çevirisini beğenmediğini belirten bir makale yayımladı. Tasvir’i Efkâr’da yayımlanan makalesinde, eserin tamamını izlemeye dayanamadığını ve 3. Perdenin 4. tablosunda oyunu terk ettiğini açıkladı. “Şehir Tiyatrosu, Hamlet yazarını öldürmüştür ” şeklinde ifadeye de yer veren Ezine, sert bir şekilde eleştirisini yapmış oldu.

Bu eleştiriye cevap gecikmedi. Eseri sahneye koyan ve Şehir Tiyatrosu’nda geniş yetkileri bulunan Muhsin Ertuğrul, eserini savunmak için bir karşı makale yayımladı. Türkiyat Araştırmalar Dergisi’nde “Celalettin Ezine! Hamlet’e niye geldin, niye çıktın” isimli makalesinde Ezine’yi “yarım yamalak tiyatro bilgisiyle, bomboş sanat dağarcığıyla tiyatro işlerine karışmakla” itham etti. Aynı zamanda Ezine’yi gösteriş yapan, bilgiçlik taslayan” bir kişi olarak tanımladı. Ezine’nin 3. perdede oyunu terk edişini onun sanattan anlamamasına bağladı.

Peyami Safa da tartışmaya dâhil oldu


235_Peyami_Safa963

Bunun üzerine Muhsin Ertuğrul Safa’ya şöyle bir cevap yazdı: “1941 modern jurnal’inin eleştirileri üzerine hemen rejisör (rolleri dağıtıp oyunu düzenleyen kişi) kovulmalı, yerine heyet reisi olarak Peyami Safa, yardımcılığına da Celalettin Ezine geçirilmeli! Onların idaresindeki yönetimde Shakespeare gibi kötü yazarların “Hamlet” gibi berbat eserleri yerine “Cingöz Recai” oynanmalıdır.”  Bu sözler üzerine tartışma daha da alevlendi.

Muhsin Ertuğrul’un her seferinde küfür gibi cevaplar verdiğini savunan Peyami Safa söyleneni, “Ertuğrul’un üslubu son derece seviyesizdir.” yorumuyla karşılamaktaydı. Safa’ya göre, “Şehir Tiyatrosu, önüne gelen adamı kurt sanarak  saldıran bu sinirli çobanın titrek ellerinden alınmalı ve kültür seviyesi kifayet derecesinde bulunan bir heyetin eline bırakılması gerekmektedir. ”

Mahkeme Salonları ve Basının İlgisi


download

Tartışmalar, tiyatroya yönelik bazı adımların atılmasına önayak olduğu için tarihimizde önemli bir yer tutar. Hamlet tartışması olarak çıkan ve giderek büyüyen bu tartışmalar, kamuoyundan büyük ilgi gördü. Tartışmalar, basında ilk sayfalardan verilmeye başlandı. Tüm bunlar birleştirilince ülkemizde ilk kez bir tiyatro sorunu birçok yönden ele alınmış ve irdelenmiş oldu.

This slideshow requires JavaScript.

 

Mustafa Tunahan Yıldız

mustafatunahanyildiz@gmail.com

 

#mustafatunahanyıldız #muhsinertuğrul #tiyazar #celalettinezine #peyamisafa #hamlettartışması

Öne Çıkanlar

En Güncel Haberler

bottom of page